دانشگاه بیرجندزمین ساخت2676-451272820231222Application of fractal and 3D modeling in mineral exploration; a case study of Galle Chah, eastern Iranکاربرد مُدل‌سازی فرکتالی و سه‌بُعدی در اکتشاف مواد معدنی؛ مطالعه موردی گله چاه، شرق ایران2210.22077/jt.2025.8824.1198FAهادیعلی نیادانشجویی دکتری تکتونیک، گروه زمین شناسی ، دانشگاه بیرجندمحمدمهدیخطیبگروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایرانمحمدحسینزرین کوبگروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایرانمجیدکوهستانیانگروه معدنی شرکت اطلس افروز شرق، مشهد، ایرانJournal Article20250125The study area is located about 135 km northwest of Birjand and 47 km southwest of Sarayan, in South Khorasan Province. Fractal modeling and 3D modeling were used to explore mineral deposits and to determine the volume of open spaces. In fractal modeling, the study area was placed in a 16-cell grid and after measuring the structural elements, the fractal dimension was determined using the box counting method. This modeling indicates that the highest fractal dimension, with a value of 1.7313, is located in the western part of the region; this situation probably indicates intrusive bodies at depth. According to the results of the investigation of the first stress stage in the Jurassic period in the northeast-southwest direction, three-dimensional modeling of faults and mineral veins was carried out up to a depth of 300 meters and the volume of open spaces and the volume filled with mineralizing solutions were obtained. The results of this modeling show that the volume of open spaces filled with mineralizing solutions up to a depth of 300 meters is 194,951 cubic meters; in other words, 0.11 percent of the total open spaces are filled with mineralizing solutions. Therefore, considering the specific gravity of the rocks (3.25 g/cm3), a reserve of about 600 thousand tons is obtained, which is in good agreement with the reserve determined from other exploration methods (about 513,770 tons). Therefore, this method can be used as a low-cost tool for exploration and determination of possible mineral reserves.محدوده مورد مطالعه در حدود 135 کیلومتری شمال باختری بیرجند و 47 کیلومتری جنوب باختری سرایان، در استان خراسان جنوبی واقع شده است. به منظور اکتشاف مواد معدنی و تعیین حجم فضاهای خالی، از مُدل‌سازی فرکتالی و مُدل‌سازی سه بُعدی استفاده شد. در مُدل‌سازی فرکتالی، محدوده مورد مطالعه در یک شبکۀ 16 سلولی قرار داده شد و بعد از برداشت عناصر ساختاری، با استفاده از روش شمارش جعبه ای، بُعد فرکتالی تعیین شد. این مُدل‌سازی حاکی از آن است که بیشترین بُعد فرکتالی با مقدار 7313/1 در قسمت باختری منطقه قرار دارد؛ این وضعیت احتمالاً نشان از توده‌های نفوذی در اعماق دارد. با توجه به نتایج بررسی اولین مرحله تنش در زمان ژوراسیک در راستای شمال خاوری- جنوب باختری، مُدل‌سازی سه بُعدی گسل‌ها و رگه‌های معدنی تا عمق 300 متر انجام شد و حجم فضاهای باز و حجم پُر شده با محلول های کانه دار به دست آمد. نتایج این مُدل‌سازی نشان می دهد که حجم فضاهای باز پر شده با محلول کانه‌دار تا عمق 300 متر برابر با 194,951 متر مکعب است؛ به بیان دیگر 11/0 درصد از کل فضاهای باز، با محلول‌های کانه‌دار پُر شده است. بنابراین با توجه به وزن مخصوص سنگ ها (25/3 گرم بر سانتی متر مکعب)، ذخیره ای برابر با حدود 600 هزار تُن به دست می آید که با ذخیره تعیین شده از روش های اکتشافی دیگر (حدود 513,770 تُن)، تطابق خوبی دارد. لذا این روش می تواند به عنوان ابزاری کم هزینه برای اکتشاف و تعیین ذخیرۀ احتمالی مواد معدنی استفاده شود.https://tectonics.birjand.ac.ir/article_3607_967990de5b3eac7b87d49a13c6834978.pdfدانشگاه بیرجندزمین ساخت2676-451272820231222Structural Analysis of Corrosion in ٍElghar Region in North East of Birjand, The eastern part of Iranتحلیل ساختاری چین خوردگی های منطقه القاردر شمال خاور بیرجند (خاور ایران)1110.22077/jt.2025.8245.1187FAفاطمهفرامرزی ااقارزمین شناسی، دانشکده علوم،دانشگاه بیرجند،شهر بیرجندسید مرتضیموسوی3- دانشیار گرایش تکتونیک، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایرانابراهیمغلامیگروه زمین شناسی - دانشکده علوم - دانشگاه بیرجند- ایران0000-0003-1382-6074Journal Article20241017کمربند ساختاری خاور ایران یک کوهزاد درون قاره ای با روند تقریبی شمالی جنوبی است. قدیمی ترین سنگها در این بلوک مربوط به قبل از سنومانین میباشند شواهد چینه شناختی و سنگ شناختی نشانگر آغاز حرکات کششی بین قطعات قاره ای ایران و افغانستان در کرتاسه آغازین است. این نیروهای کششی موجب تشکیل حوضه های رسوبی خاور ایران و سبب ظهور افیولیتها در این ناحیه گردید. حوضه های رسوبی یاد شده در کرتاسه پایانی بسته شده و حوضه های پیش بوم در تمامی درازنای سنوزوئیک بر منطقه حاکم می شوند. براساس مطالعات انجام شده بر روی محورπ چین خوردگی ها و خطوط لغزش گسلی در منطقه، دو جهت تنش با آزیموت های 63 و 17 درجه بدست آمد که آزیموت 63 درجه مربوط به بازه زمانی پالئوسن-ائوسن و آزیموت 17 درجه مربوط به بازه زمانی الیگوسن-میوسن می باشد. تغییر میدان تنش به صورت محلی از راستگرد به چپگرد در این ناحیه دیده می شود که می تواند در اثر پاسخ متقابل حرکت رو به شمال بلوک لوت و برخورد با گسل درونه ایجاد شده باشد یا در پاسخ به حرکت گسل های موازی شرق ایران که دارای حرکت امتدادلغز با مولفه راستگرد می باشند، ایجاد شده باشد.کمربند ساختاری خاور ایران یک کوهزاد درون قاره ای با روند تقریبی شمالی جنوبی است. قدیمی ترین سنگها در این بلوک مربوط به قبل از سنومانین میباشند شواهد چینه شناختی و سنگ شناختی نشانگر آغاز حرکات کششی بین قطعات قاره ای ایران و افغانستان در کرتاسه آغازین است. این نیروهای کششی موجب تشکیل حوضه های رسوبی خاور ایران و سبب ظهور افیولیتها در این ناحیه گردید. حوضه های رسوبی یاد شده در کرتاسه پایانی بسته شده و حوضه های پیش بوم در تمامی درازنای سنوزوئیک بر منطقه حاکم می شوند. براساس مطالعات انجام شده بر روی محورπ چین خوردگی ها و خطوط لغزش گسلی در منطقه، دو جهت تنش با آزیموت های 63 و 197 درجه بدست آمد که آزیموت 63 درجه مربوط به بازه زمانی پالئوسن-ائوسن و آزیموت 197 درجه مربوط به بازه زمانی الیگوسن-میوسن می باشد. تغییر میدان تنش به صورت محلی از راستگرد به چپگرد در این ناحیه دیده می شود که می تواند در اثر پاسخ متقابل حرکت رو به شمال بلوک لوت و برخورد با گسل درونه ایجاد شده باشد یا در پاسخ به حرکت گسل های موازی شرق ایران که دارای حرکت امتدادلغز با مولفه راستگرد می باشند، ایجاد شده باشد.https://tectonics.birjand.ac.ir/article_3697_0b105cf1504c4e241fcc6d519ea962fb.pdfدانشگاه بیرجندزمین ساخت2676-451272820231222Active tectonics in the western part of Kermanshah Provinceزمین ساخت فعال بخش باختری استان کرمانشاه4410.22077/jt.2025.9530.1203FAناهیدکرباسیانگروه علوم زمین ، واحد علوم و تحقیقات ،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران0009-0001-5276-1755علیبیت الهیمرکز تحقیقات راه مسکن و شهرسازی، تهران،ایرانمهرانآرینگروه علوم زمین، واحد علوم و تحقیقات ،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران0000-0002-4574-5116AliMoradiموسسه ژئوفیزیک،دانشگاه تهران،ایرانعلیسربیگروه علوم زمین ،واحد کرج،دانشگاه آزاد اسلامی کرج،ایرانJournal Article20250601The aim of this research is to investigate active tectonics in the western part of Kermanshah Province using geomorphic indices. This region is located along major faults of the High Zagros and the Mountain Front Fault, where the occurrence of numerous moderate to large earthquakes, including the Mw 7.3 Ezgeleh earthquake in 2017, highlights the importance of assessing neotectonic activity.For this purpose, a digital elevation model (DEM) was analyzed, and the study area was divided into 220 drainage basins, of which 197 were entirely located in the western sector of the province. Geomorphic indices including hypsometric integral (HI), drainage basin asymmetry (AF), valley floor width-to-height ratio (Vf), mountain front sinuosity (Smf), and basin shape (Bs) were calculated for these basins.The results show that many basins are elongated and tilted, indicating significant tectonic influence. Based on the combination of indices, the relative tectonic activity index (Iat) was derived, and the region was classified into four zones: very high activity (22.3%), high activity (70.6%), moderate activity (6.1%), and low activity (1%). Comparison of these results with earthquake epicenters revealed a strong spatial correlation between highly active zones and recent seismicity.Overall, the findings indicate that the western part of Kermanshah Province has been affected by active tectonics during the Quaternary and that the occurrence of large earthquakes, such as the 2017 Ezgeleh event, should not be considered unexpected. These results emphasize the necessity of recognizing seismic hazards and developing risk management strategies in the region.هدف این پژوهش، بررسی زمین‌ساخت فعال در بخش باختری استان کرمانشاه با استفاده از شاخص‌های ژئومورفیک است. این ناحیه در امتداد گسل‌های مهم زاگرس مرتفع و پیشانی کوهستان قرار دارد و رخداد زمین‌لرزه‌های متعدد و بزرگ، از جمله زمینلرزه 7.3 ازگله در سال 2017، اهمیت ارزیابی فعالیت‌های نوزمین‌ساختی آن را دوچندان می‌کند.برای این منظور، نقشه رقومی ارتفاعی منطقه تحلیل شد و محدوده مورد مطالعه به 220 حوضه آبریز تقسیم گردید که از میان آنها، 197 حوضه به‌طور کامل در باختر استان قرار داشت. شاخص‌های ژئومورفیک شامل انتگرال فرازسنجی (HI)، عدم تقارن حوضه زهکشی (AF)، نسبت پهنای کف دره به ارتفاع آن (Vf)، پیچ‌وخم پیشانی کوهستان (Smf) و شکل حوضه زهکشی (Bs) برای این حوضه‌ها محاسبه شد.نتایج نشان داد بسیاری از حوضه‌ها دارای کشیدگی و کج‌شدگی بوده و از فعالیت تکتونیکی بالا تأثیر پذیرفته‌اند. بر اساس ترکیب شاخص‌ها، شاخص زمین‌ساخت فعال نسبی (Iat) به‌دست آمد و منطقه به چهار پهنه تقسیم شد: پهنه با فعالیت خیلی بالا (22.3 درصد)، فعالیت بالا (70.6 درصد)، فعالیت متوسط (6.1 درصد) و فعالیت پایین (1 درصد). مقایسه این نتایج با رومرکز زمین‌لرزه‌های دستگاهی نشان داد که مناطق با شاخص‌های بالاتر همپوشانی چشمگیری با لرزه‌خیزی اخیر دارند.در مجموع، یافته‌ها حاکی از آن است که بخش باختری استان کرمانشاه در دوران کواترنری تحت تأثیر زمین‌ساخت فعال قرار داشته و رخداد زمین‌لرزه‌های بزرگ، همچون زمینلرزه ازگله، پدیده‌ای غیرمنتظره نبوده است. این نتایج بر ضرورت توجه به خطر لرزه‌ای و برنامه‌ریزی مدیریت ریسک در منطقه تأکید دارد.https://tectonics.birjand.ac.ir/article_3749_f9beb1e831faf6aaec2a5cecaf1af293.pdfدانشگاه بیرجندزمین ساخت2676-451272820231222The use of Differential Interferometric Synthetic Aperture Radar (DInSAR) technique for determining the displacement field caused by the March 28, 2025 Myanmar earthquake (Mw 7.7)استفاده از روش تداخل‌سنجی راداری تفاضلی (DInSAR) در تعیین میدان جابجایی حاصل از زمینلرزه ۲۸ مارس ۲۰۲۵ میانمار (Mw 7.7)5510.22077/jt.2025.9696.1207FAلطف الهعمادعلیگروه عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان، بهبهان، ایرانساسانمعتقدگروه عمران، دانشکده مهندسی عمران و معماری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایرانJournal Article20250707Earthquake is one of the most devastating natural disasters that, depending on its characteristics and the region of occurrence, can cause significant human casualties and financial losses. To reduce such damages, it is necessary to use past earthquake data based on ergodic assumptions for determining the characteristics of future earthquakes and for developing design guidelines, seismic assessment, and retrofitting procedures. Paying attention to these issues is especially important in the near-fault region, where very limited information is available. One of the key and fundamental parameters of near-fault earthquakes is the amount of permanent ground displacement. Permanent displacement can exacerbate structural damage in the near-fault zone. In recent decades, the method of DInSAR (Differential Interferometric Synthetic Aperture Radar) has been widely used to determine the displacement field resulted by earthquakes. In this study, the surface displacement caused by the March 28, 2025 Myanmar earthquake (Mw 7.7) was evaluated using the DInSAR method with the Sentinel-1radar images. The processing results showed that the maximum displacement of approximately 82 cm along the satellite line of sight occurred along the fault line near the earthquake epicenter.زمینلرزه یکی از ویران‌کننده‌ترین حوادث طبیعی می‌باشد که بسته به مشخصات و منطقه وقوع رخداد می‌تواند منجر به تلفات جانی و خسارات مالی فراوان گردد. برای کاهش این خسارت لازم است بر اساس مفروضات ارگودیک اطلاعات زلزله‌های گذشته در تعیین مشخصات زلزله های آینده و تدوین دستورالعمل‌های طراحی، ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای مورد استفاده قرار گیرد. توجه به این مسائل خصوصا در حوزه نزدیک گسل که اطلاعات بسیار کمی در مورد آنها وجود دارد، بسیار مهم است. یکی از مشخصه‌های مهم و پایه زمین لرزه‌های حوزه نزدیک مقدار جابجایی ماندگار زمین است. جابجایی ماندگار می تواند باعت تشدید خسارت سازه ها در حوزه نزدیک گسل شود. در دهه‌های اخیر، روش DInSAR بطور گسترده‌ای برای تعیین میدان جابجایی حاصل از زمینلرزه مورد استفاده قرار گرفته است. در این تحقیق، جابجایی ماندگار ناشی از رخداد زمینلرزه 28 مارس 2025 میانمار (Mw 7.7) با استفاده از روش تداخل سنجی راداری تفاضلی و به کمک تصاویر راداری سنجنده Sentinel-1 ارزیابی شده است. نتایج پردازش نشان داد که بیشترین میزان جابجایی به میزان 82- سانتیمتر در راستای خط دید ماهواره در امتداد خط گسل و در نزدیکی مرکز وقوع زمینلرزه اتفاق افتاده است.https://tectonics.birjand.ac.ir/article_3750_685ac8cadc1be5ac98da9556bc1c8d9e.pdfدانشگاه بیرجندزمین ساخت2676-451272820231222Seismotectonic of the Lakarkuh- Ravar region in Central Iranلرزه زمین ساخت منطقه لکرکوه ـ راور، ایران مرکزی3310.22077/jt.2025.9346.1202FAاحمدرشیدیدانشیار تکتونیک، گروه زمین شناسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران0000-0002-8970-4551زهراقادرپوردانشجوی کارشناسی ارشد، بخش زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایرانJournal Article20250506The study area is located within the Central Iran structural zone, in the northern part of Kerman Province. The active faults of the region, including the Lakarkuh, Ravar, Bahabad, Kuhbanan, and Nayband faults, have been responsible for several significant earthquakes. In this research, the kinematic characteristics of the faults, including horizontal displacement, vertical uplift, their mutual interactions, and the seismically hazardous zones were analyzed. Seismic hazard and fracture intensity maps were also prepared. The results indicate that the maximum horizontal ground acceleration in the region ranges between 0.53 g and 0.56 g. The expected earthquake magnitude for the main faults (Kuhbanan, Bahabad, Nayband, and Ravar) is estimated to be between Ms 6.7 and Ms 7.8. The estimated seismic velocity and displacement values range from 535 cm/s to 1645 cm/s, and from 7 cm to 27 cm, respectively. Based on the fracture intensity map, the northern termination of the Bahabad Fault, the central segments of the eastern Nayband and Ravar faults, and the southern parts of the Bahabad and Ravar faults exhibit the highest fracture intensities. According to the spatial correlation between peak ground acceleration and fracture intensity, these segments are proposed as the seismically high-risk zones of the study area.منطقه مورد پژوهش در زون ایران مرکزی و در بخش شمالی استان کرمان واقع است. گسل‌های فعال منطقه ازجمله گسل‌های لکرکوه، راور، بهاباد، کوهبنان و نایبند، مسبب رخداد زمین‌لرزه‌های مهم بوده‌اند. در این پژوهش ویژگیهای جنبشی گسل‌ها، میزان جابجایی افقی و برخاستگی آنها، تاثیر برهمکنش آنها و مناطق پرخطر زمینلرزه مشخص و نقشههای همشتاب لرزه‌ای و هم شدت شکستگی تهیه گردید. نتایج نشان می دهد بیشینه شتاب افقی وارد بر منطقه بین g 53/0 تا g 56/0 می‌باشد. بزرگی زمینلرزه احتمالی برای گسل‌های اصلی (کوهبنان، بهاباد، نایبند و راور) 6/7 Ms تا 8/7 Ms برآورد گردید. مقادیر سرعت و جابجایی لرزه‌ای در محدوده cm/s 535 تا cm/s 1645 و cm 7 تا cm 27 تخمین زده شد. براساس نقشه شدت شکستگی، پایانه شمالی گسل بهاباد، بخش میانی گسل‌های نایبند شرقی و راور و بخش‌های جنوبی گسل‌های بهاباد و راور دارای بیشترین شدت شکستگی هستند. براساس انطباق میان بیشینه شتاب لرزه‌ای و شدت شکستگی، این بخش‌ها بعنوان پهنه‌های پرخطر زمینلرزه در منطقه پیشنهاد می گردند.https://tectonics.birjand.ac.ir/article_3806_5e7264477cf9b6b237a0d254cf0324e2.pdfدانشگاه بیرجندزمین ساخت2676-451272820231222Strain-rate estimation using fractal analysis of quartz grain boundary in the gneisses of Chahzar thrust zoneتخمین نرخ کرنش با استفاده از آنالیز فرکتال مرز دانه‌های کوارتز در گنیس-های پهنه تراستی چاه‌زار6610.22077/jt.2025.9926.1209FAمهدیعبدل زادهدانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانایرجرسادانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانسید رحیمحسینیبخش علوم زمین، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانرضادرخشانیبخش علوم زمین دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایرانJournal Article20250814The Golghohar - Rotshun metamorphic complex is located in the southeastern part of the Sanandaj – Sirjan metamorphic zone (SSMZ). During the deformation , dynamic recrystallization commonly occurs , producing interlocking grain boundaries characterized by bulging (range of 250 – 400 °C), subgrain rotation (range of 400 – 500 °C) , and grain boundary migration (range of 500 – 750 °C). To investigate the relationship between quartz dynamic recrystallization microstructures and deformation conditions such as temperature and strain rate, the fractal dimension of grain boundaries was determined using the box - counting method. Based on these data and deformation temperatures obtained from the quartz dynamic recrystallization, the calculated strain rates range between 10 ⁻6.8 and 10 ⁻10.9 s⁻¹, which are higher than typical natural strain rates (〖10〗^(-15)–〖10〗^ (-12) s⁻¹) reported from microstructural and piezometric analyses. The deformation temperatures indicate greenschist - to amphibolite - facies conditions in the studied area.کمپلکس دگرگونی گل‌گهر- روتشون در بخش جنوب شرقی پهنه دگرگونی سنندج- سیرجان قرار دارد. در طی دگرشکلی سنگها تبلور مجدد دینامیکی به‌طور گسترده رخ داده و موجب ایجاد مرزهای دانه‌ای درهم‌رفته می‌شود که به صورت برآمدگی (محدوده دمایی 250 تا 400 درجه سانتی‌گراد)، چرخش ریزدانهها (محدوده دمایی 400 تا 500 درجه سانتی‌گراد) و مهاجرت مرز دانه (محدوده دمایی 500 تا 750 درجه سانتی-گراد) مشخص می‌شود. برای بررسی ارتباط بین ریزساختار تبلور مجدد دینامیکی کوارتز و شرایط دگرشکلی همانند دما و نرخ کرنش، ابعاد فرکتال مرزهای دانه با روش شمارش جعبه تعیین شد. بر اساس ابعاد فرکتال و دمای دگرشکلی به دست آمده از تبلور مجدد دینامیکی کوارتز، نرخ کرنش بین 9/10- 10 تا 8/6- 10 محاسبه گردید که بیشتر از نرخ کرنش طبیعی (s-1 12- 10 - s-1 15- 10) در پهنه‌های برشی گزارش شده در مطالعات پیشین با استفاده از روش‌های مختلفی چون تحلیلهای ریزساختاری و پیزومتری است. دمای دگرشکلی، شرایط رخساره شیست سبز تا آمفیبولیتی را در ناحیه نشان می‌دهد.https://tectonics.birjand.ac.ir/article_3833_65b1e92c585fd4c2159d5f33b5030ff2.pdf