زمین ساخت

زمین ساخت

بررسی تغییر جهت محورهای تنش دیرین در گستره جنوب سلفچگان از نئوژن: کاربرد آن در زمین‌ساخت ناحیه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مصطفی نجفی 1
سید احمد علوی 2
محسن احتشامی معین آبادی 3
1 کارشناسی ارشد، گروه حوضه های رسوبی و نفت، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 گروه زمین شناسی ، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی
3 دانشگاه شهید بهشتی
10.22077/jt.2022.5176.1135
چکیده
در گستره مورد مطالعه که در جنوب سلفچگان واقع شده، مجموعه‌ای از دایک‌های حدواسط تا اسیدی وجود دارند که در دو مرحله فورانی در واحدهای برش آندزیتی خاکستری و لاپیلی توف تیره به سن میوسن نفوذ کرده‌اند و در نتیجه سن دایک ها اواخر میوسن به بعد بوده است. در این مطالعه تغییرات وضعیت محورهای تنش دیرین در این گستره با استفاده از تحلیل داده‌های خش لغز و آینه‌های گسلی و همچنین تراژکتوری‌های تنش دیرین مبتنی بر روند دایک‌ها از میوسن به بعد مورد بررسی قرار گرفته است. با استفاده از موقعیت دایک‌های موجود در گستره و تحلیل داده‌های تنش دیرین به روش برگردان تنش دیرین مشخص شد، تغییرات روند محورهای اصلی تنش از نئوژن یا پلیو-کواترنری رخ داده است، به گونه‌ای که راستای تنش بیشینه از راستای شمالی- جنوبی در انتهای میوسن به شمال خاوری- جنوب باختری طی پلیوسن- کواترنری تغییر کرده است. این تغییر روند می-تواند ناشی از چرخش ساعتگرد پوسته اقیانوسی خزر جنوبی باشد که تاثیر آن فقط محدود به البرز نبوده و در ایران مرکزی نیز موثر بوده است. این تاثیر اخیرا در مطالعات دیگر در پهنه سامانه گسلی کوشک نصرت اشاره شده است.
کلیدواژه‌ها
ارومیه-دختر
تنش دیرین
روش برگشتی
خش‌لغز
تراژکتوری دایک