بررسی و مقایسه تغییرات تنش دیرین بااستفاده از دو روش الگوهای ساختاری و وارونگی داده های لغزشی در بخش جنوبی کمربند تکتونیکی شرق ایران

اصغری, حسن; خطیب, محمد مهدی; غلامی, ابراهیم; باقری, ساسان

doi:10.22077/jt.2024.8207.1184

بررسی و مقایسه تغییرات تنش دیرین بااستفاده از دو روش الگوهای ساختاری و وارونگی داده های لغزشی در بخش جنوبی کمربند تکتونیکی شرق ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حسن اصغری ¹

محمد مهدی خطیب ²

ابراهیم غلامی ³

ساسان باقری ⁴

¹ دانشجوی دکتری تکتونیک، دانشکده علوم ، گروه زمین شناسی ، دانشگاه بیرجند،بیرجند،ایران

² زمین شناسی دانشگاه بیرجند

³ گروه زمین شناسی - دانشکده علوم - دانشگاه بیرجند- ایران

⁴ گروه زمین شناسی، دانشکده علوم ، گروه زمین شناسی ، دانشگاه سیستان وبلوچستان ،زاهدان،ایران

10.22077/jt.2024.8207.1184

چکیده

منطقه مورد مطالعه در جنوب خاور ایران ودر شمال خاوری ایرانشهر و جنوب خاش قرار دارد و از نگرش زمین شناسی در بخش جنوبی کوهزاد شرق ایران قرار دارد .از شاخص های این منطقه وجود ساختار های زمین شناسی (ساخت کششی،فشاری،برشی) متنوع می باشد که این تنوع ساختاری نشان دهنده تاریخچه تکتونیکی پیچیده ای می باشد.برای شناخت بهتر روندهای دگرشکلی می توان از محاسبه و بازسازی تنش ها استفاده نمود، که در این پژوهش از دو روش وارونگی داده های لغزشی و بررسی الگوهای ساختاری استفاده شده است. بدین منظور برای محاسبه محورهای تنش درزمان های مختلف برداشت های صحرایی شامل صفحات گسلی ، سطوح لغزشی ،سطح محوری چین خوردگی ها در منطقه انجام شد.که نتایج بدست آمده تقریبا با هم یکسان می باشند. بررسی داده‌های جنبشی گسل‌ها و محاسبه تنسورهای تنش در زمان‌های مختلف، سه مرحله تغییر در موقعیت اصلی فشردگی (σ1) در زمان های کرتاسه (N10°±10°) ائوسن (N60°±25°) میوسن(N6°±15) را نشان می دهند. و همچنین بررسی جهت کوتاه شدگی چین خوردگی ها سه مرحله کوتاه شدگی با روند های 1- شمال 2- شرق 3- شمال شرقی را نشان میدهند از این رو میتوان گفت چین خوردگی نسل اول قدیمی ترین رخداد دگرشکلی می باشند که دارای محور شرقی غربی هستند و چین های نسل دوم و سوم نیز در رخداد دوم دگرشکلی همزمان با بسته شدن حوضه سیستان در پالئوژن میباشند و شکستگی های مزدوج که باعث جابجایی دیگر ساختار ها ی زمین شناسی شده اند نیز در زمان نئوژن ایجاد شده اند.

کلیدواژه‌ها

دگرشکلی

گسل امتدادلغز راستگرد

چین خوردگی

تنش دیرین

زون ساختاری شرق ایران