تحول حوضه نای‌بند در ایران مرکزی طی تریاس پسین تحت تأثیر تغییرات اقلیمی و رویدادهای تکتونیکی ناشی از بسته‌‌شدن پالئوتتیس و آغاز کوهزایی سیمرین پیشین قرار گرفته است. این فرایندها منجر به نهشته‌شدن رسوبات سیلیسی‌‌کلاستیک–کربناته در محیط‌های متنوع از رمپ بیرونی تا دریای کم‌عمق شدند. در این میان، مجموعه‌ای غنی از فسیل‌های کف‌زی شامل دوکعه ای ، مرجان‌ها، اسفنج‌ها و روزن‌داران گزارش شده است. بررسی عضو حوض‌خان در شمال یزد نشان می‌دهد که گونه شاخص Galeanella tollmanni در رسوبات انتهای نورین– ابتدای رتین به‌عنوان یک ابزار مهم در بازسازی شرایط پالئواکولوژیکی و پالئوکلیماتیکی عمل می‌کند. تحلیل آماری ابعاد این گونه بیانگر تنوع متوسط و سازگاری با محیط‌های پلتفرمی کم‌عمق است. ترکیب فرامینیفرهای گرم‌دوست مانند Miliolipora cuvillieri همراه با حضورsp. Decapodina نشان‌دهنده شرایط آب‌های گرم و کم‌عمق در بعضی فواصل زمانی، در حالی که گونه‌های سردپسند مانند Agathammina austroalpina و Trochammina alpina بیانگر دوره‌های سردتر و نیمه‌عمیق‌ هستند. روند افزایشی دما، شوری و تنش‌های محیطی از نورین به رتین، بازتابی از ناپایداری تدریجی زیست‌محیطی در آستانه مرز تریاس–ژوراسیک است که احتمالاً با فعالیت‌های ماگمایی در محدوده تتیس و ویژگی‌های پالئوجغرافیایی ایران مرکزی تشدید شده است. مجموعه فرامینیفرهای بنتیک سازند نای‌بند شواهد ارزشمندی از شرایط گلخانه‌ای، نوسانات سطح دریا و بحران‌های زیستی پیش از انقراض انتهای تریاس فراهم می‌آورد.