بیرجند دانشگاه بیرجند دانشکده علوم پایه بخش زمین شناسی گروه تکتونیک
10.22077/jt.2026.12069.1235
چکیده
کرنش حجمی نقش مهمی در ایجاد فضای باز و در نتیجه تشکیل و مکانیابی کانهزایی در پهنههای دگرشکلی دارد. در این پژوهش، از رویکرد کرنش حجمی برای برآورد حجم فضای باز و ذخیره کانسار استفاده شد. بدین منظور، کرنش حجمی در صفحات \(XY)، \(XZ) و \(YZ) محاسبه و بر اساس مقادیر بهدستآمده، حجم فضای باز و میزان ماده معدنی موجود در آن برآورد گردید. نتایج نشان داد که ذخیره برآوردشده با استفاده از کرنش حجمی، تطابق قابلتوجهی با نتایج روشهای متداول برآورد ذخیره دارد و میتواند بهعنوان روشی مکمل برای تخمین حجم و ذخیره کانسارهای رگهای مرتبط با پهنههای برشی به کار رود.
منطقه مورد مطالعه در گستره گدار سیاه، در بخش جنوبی کوههای شتری و در پهنه ترافشاری گسل نایبند، در شرق ایران، واقع شده است. این پهنه بخشی از مرز ایالتهای ساختاری لوت و طبس بوده و تحت تأثیر یک سامانه ترافشاری راستبر شکل گرفته است. کانهزایی سرب و روی منطقه با ایجاد شکستگیها و فضای باز ناشی از دگرشکلی و جابهجایی بلوکهای گسلی ارتباط دارد؛ بهگونهای که این فضاها شرایط مناسبی برای حرکت و تمرکز سیالات کانهدار فراهم کردهاند.