تحلیل ساختاری شبکه شکستگی‌ها، نقشی کلیدی در ارزیابی مخاطرات لرزه‌زمین‌ساختی و مدیریت منابع آب در سازندهای سخت دارد. پژوهش حاضر با هدف بارزسازی و تحلیل زمین‌ساختی شکستگی‌های برگه ۱:۱۰۰,۰۰۰ تهران، به ارزیابی کنترل‌گرهای سنگ شناختی و ساختاری، بر توزیع و شدت شکستگی‌ها در حاشیه جنوبی البرز مرکزی پرداخته است. بدین منظور، تصاویر ماهواره لندست ۸ پس از پیش‌پردازش و ارتقای تفکیک مکانی به ۱۵ متر، تحت تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) در نرم‌افزار (ENVI 5.3) قرار گرفت. استخراج خودکار خطواره‌ها روی مؤلفه نخست (PC1) با ماژول (LINE) در نرم‌افزار (PCI Geomatica 2020) انجام شد و سپس در محیط نرم‌افزار (ArcGIS 10.8.2) و با انطباق با تصاویر (Google Earth Pro)، نویزهای انسان‌ساخت به صورت نیمه‌خودکار حذف گردیدند. تحلیل آماری ۷,۷۳۶ شکستگی معتبر با مجموع طول ۵۸.۵۹ کیلومتر و میانگین ۱.۶۳ کیلومتر، دو روند ساختاری را آشکار ساخت: روند اصلی با امتداد شرق-شمال‌شرق به غرب-جنوب‌غرب (ENE-WSW) همسو با راندگی‌های فعال البرز جنوبی، و روند ثانویه با امتداد غرب-شمال‌غرب به شرق-جنوب‌شرق (WNW-ESE) معرف شکستگی‌های برشی متقاطع در رژیم ترافشاری منطقه است. ارزیابی‌های سنگ- زمین ساختی نشان داد توف‌های شکننده سازند کرج (ائوسن) بالاترین تراکم شکستگی را دارند، در حالی که رسوبات آبرفتی دشت به دلیل رفتار مکانیکی شکل‌پذیر، فاقد تمرکز سطحی شکستگی بوده اما گسل‌های رانده پنهان را در زیر خود پنهان کرده‌اند. مدلسازی زمین‌ساخت بلوکی نیز نشان داد دگرشکلی مورب از طریق فرآیند تفکیک کرنش میان سه بلوک مستقل کرج-پورکان، کن-وردیچ-رندان (با رفتار فرابومی/پاپ‌آپ) و امامزاده داوود-آهار هدایت می‌شود.